એક ક્ષણનો ગુસ્સો... અને જીવન બદલાઈ ગયું: ટોયલેટ ક્લીનર પીવાથી અન્નનળી બળી ગઈ અને Colonic Pull-Up સુધીની સફર
15 વર્ષની કિશોરીએ ગુસ્સામાં ટોયલેટ ક્લીનર પી લીધા બાદ અન્નનળી અને જઠરના પાયલોરસને ગંભીર નુકસાન થયું. વારંવાર એન્ડોસ્કોપી પછી Esophageal Perforation થતાં Esophagectomy, Esophagostomy, Gastrostomy, Feeding Jejunostomy અને અંતે Colonic Pull-Up દ્વારા સફળ સારવાર કરવામાં આવી.
By Dr. Pratik Bhagat
ઘણીવાર ગુસ્સામાં લેવાયેલો એક ઉતાવળનો નિર્ણય આખું જીવન બદલી નાખે છે. થોડા સમય પહેલાં અમારી પાસે 15 વર્ષની એક કિશોરી આવી હતી. શાળામાં થયેલા ઝઘડાથી માનસિક રીતે વ્યથિત થઈ તેણે ગુસ્સામાં ટોયલેટ ક્લીનર પી લીધું.
ટોયલેટ ક્લીનરમાં રહેલા શક્તિશાળી કેમિકલ્સ માત્ર મોં કે ગળાને જ નહીં, પરંતુ અન્નનળી (Esophagus) અને જઠરના બહાર નીકળવાના ભાગ (Pylorus) સુધી ગંભીર દાઝ પેદા કરી શકે છે.
શરૂઆતમાં દર્દીને ખાવા-પીવામાં ભારે તકલીફ થવા લાગી. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે અન્નનળી અને પાયલોરસ બંને જગ્યાએ ગંભીર સંકોચન (Stricture) થઈ ગયું હતું. દર્દીને વારંવાર એન્ડોસ્કોપી કરીને સ્ટ્રિક્ચરને પહોળું કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો. ઘણી વખત આવા ઉપચારથી દર્દીને રાહત મળી જાય છે.
પરંતુ આ દર્દીમાં એક ગંભીર જટિલતા સર્જાઈ. સારવાર દરમિયાન અન્નનળીમાં છિદ્ર (Esophageal Perforation) થઈ ગયું. શરૂઆતમાં ICD (Intercostal Drainage) દ્વારા સ્થિતિ સંભાળવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો, પરંતુ તે નિષ્ફળ રહ્યો અને દર્દીની સ્થિતિ જીવલેણ બની ગઈ.
દર્દીનું જીવન બચાવવા માટે તાત્કાલિક સર્જરી કરવી પડી. શરૂઆતમાં અન્નનળીને બહાર લાવી Esophagostomy કરવામાં આવી, પેટનું decompression કરવા માટે Gastrostomy અને આંતરડામાં પોષણ આપવા માટે Feeding Jejunostomy (FJ) કરવામાં આવી. આ સમયગાળા દરમિયાન દર્દીને યોગ્ય પોષણ આપવામાં આવ્યું અને શરીર સંપૂર્ણપણે સાજું થાય તેની રાહ જોવામાં આવી.
એસિડ પીધાના 12 મહિના પછી બીજી મોટી સર્જરી કરવામાં આવી જેમાં મોટા આંતરડાના એક ભાગનો ઉપયોગ કરીને Colonic Pull-Up કરવામાં આવ્યો. આ જટિલ સર્જરી દ્વારા નવી અન્નનળી બનાવી દર્દી ફરીથી મોઢેથી ખાઈ-પી શકે તેવી સ્થિતિમાં આવી.
આ ઘટનામાંથી શું શીખવું?
- ટોયલેટ ક્લીનર અથવા એસિડ જેવી વસ્તુઓ ક્યારેય પીવી નહીં, ભલે તે ગુસ્સામાં લેવાયેલો નિર્ણય હોય.
- આવા કેમિકલ્સ જીવનભરની ગંભીર અપંગતા અથવા મૃત્યુનું કારણ બની શકે છે.
- જો કોઈ વ્યક્તિ ભૂલથી અથવા ઇરાદાપૂર્વક આવી વસ્તુ પી જાય તો ઘરગથ્થુ ઉપચાર કરવાનો પ્રયાસ ન કરો.
- તરત જ નજીકની હોસ્પિટલમાં પહોંચો અને ગેસ્ટ્રોસર્જન અથવા ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજિસ્ટનો સંપર્ક કરો.
- સમયસર સારવારથી ઘણી ગંભીર જટિલતાઓ અટકાવી શકાય છે.
એક ક્ષણનો ગુસ્સો આખું જીવન બદલી શકે છે. માનસિક તણાવ, નિરાશા અથવા ગુસ્સો હોય તો પરિવાર, મિત્રો અથવા વિશ્વાસુ વ્યક્તિ સાથે વાત કરો અને જરૂર પડે તો માનસિક આરોગ્ય નિષ્ણાતની મદદ લો. જીવન અમૂલ્ય છે, અને દરેક મુશ્કેલીનો ઉકેલ છે.
– ડૉ. પ્રતિક ભગતસર્જિકલ ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજિસ્ટ & GI કેન્સર સર્જન